Պինդ ուռուցքների և հետազոտական հնարավորությունների ըմբռնումը

Պինդ ուռուցքը հյուսվածքի աննորմալ զանգված է։ Այն առաջանում է, երբ բջիջները աճում, բաժանվում կամ գոյատևում են այնպիսի ձևերով, որոնք օրգանիզմը սովորաբար չի վերահսկում։ Պինդ ուռուցքներ կարող են ձևավորվել բազմաթիվ օրգաններում և հյուսվածքներում՝ ներառյալ կրծքագեղձը, թոքը, շագանակագեղձը, հաստ աղիքը, ուղեղը, ոսկրերը, մկանները և մաշկը։ Տերմինը նկարագրում է գոյացության ֆիզիկական ձևը և ինքնին չի նշանակում, որ այն քաղցկեղային է։

Արդյո՞ք բոլոր պինդ ուռուցքները քաղցկեղ են

Ոչ։ Պինդ ուռուցքը կարող է լինել բարորակ, այսինքն՝ ոչ քաղցկեղային, կամ չարորակ, այսինքն՝ քաղցկեղային։ Բարորակ ուռուցքները չեն ներխուժում հարակից հյուսվածքներ և չեն տարածվում մարմնի հեռավոր հատվածներ, թեև դրանց չափը կամ տեղադրությունը կարող են բժշկական խնդիրներ առաջացնել։ Չարորակ ուռուցքները կարող են ներխուժել շրջակա հյուսվածքներ և տարածվել արյան կամ ավշային համակարգի միջոցով։ Այդ տարածումը կոչվում է մետաստազավորում։

Պինդ ուռուցքները տարբերվում են այն քաղցկեղներից, որոնք հիմնականում ախտահարում են արյունաստեղծ հյուսվածքները։ Լեյկոզները սովորաբար պինդ զանգված չեն առաջացնում։ Լիմֆոմաները կարող են զանգվածներ ձևավորել, սակայն առաջանում են իմունային և ավշային համակարգերի բջիջներից և գնահատվում են հիվանդության իրենց հատուկ տեսակի համաձայն։

Ինչպե՞ս են դասակարգվում պինդ ուռուցքները

Բժիշկները ուռուցքը դասակարգում են ըստ դրա ծագման վայրի, ներգրավված բջջի տեսակի և լաբորատոր հետազոտությամբ հայտնաբերված հատկանիշների։ Կարցինոման սկսվում է մաշկում կամ օրգանները ծածկող ու պատող հյուսվածքում։ Սարկոման սկսվում է ոսկրում կամ շարակցական հյուսվածքներում, օրինակ՝ մկանում, ճարպային հյուսվածքում, աճառում կամ արյունատար անոթներում։ Այլ պինդ ուռուցքներ առաջանում են ուղեղում, նյարդային համակարգում կամ մասնագիտացված հյուսվածքներում։

Ախտաբանության զեկույցը կարող է նկարագրել ուռուցքի տեսակը, աստիճանը, կենսամարկերները և այլ մոլեկուլային հատկանիշներ։ Աստիճանը ցույց է տալիս, թե մանրադիտակի տակ բջիջները որքանով են նման կամ տարբեր նորմալ բջիջներից և կարող է տեղեկություն տալ ուռուցքի վարքի ագրեսիվության մասին։ Աստիճանը նույնը չէ, ինչ փուլը։

Ինչպե՞ս է ախտորոշվում պինդ ուռուցքը

Գնահատումը կախված է ուռուցքի տեղադրությունից, անձի ախտանիշներից և բժշկական պատմությունից։ Այն կարող է ներառել ֆիզիկական զննում, արյան կամ մեզի քննություններ, համակարգչային տոմոգրաֆիա, ՄՌՏ, ուլտրաձայնային, ռենտգենյան կամ ՊԷՏ հետազոտություններ և բիոպսիա։ Բիոպսիայի ժամանակ բժիշկը վերցնում է հյուսվածքի նմուշ, որպեսզի ախտաբանը հետազոտի այն։ Բիոպսիան հաճախ անհրաժեշտ է՝ որոշելու համար, թե արդյոք զանգվածը քաղցկեղային է, և ճշգրիտ բացահայտելու ուռուցքի տեսակը։

Միայն պատկերային հետազոտության արդյունքը կամ աննորմալ լաբորատոր ցուցանիշը միշտ չէ, որ հաստատում է քաղցկեղի ախտորոշումը։ Բուժող բժիշկն է այն մասնագետը, ով պետք է արդյունքները մեկնաբանի ամբողջական բժշկական պատմության համատեքստում։

Ի՞նչ են նշանակում փուլը և կենսամարկերները

Եթե ուռուցքը չարորակ է, բժիշկները կարող են որոշել դրա փուլը։ Փուլը նկարագրում է քաղցկեղի տարածվածությունը՝ ներառյալ առաջնային ուռուցքի չափն ու տեղադրությունը, մոտակա ավշային հանգույցների ներգրավվածությունը և հեռավոր տարածումը։ Շատ պինդ ուռուցքների համար կիրառվում է TNM համակարգը․ T-ն վերաբերում է առաջնային ուռուցքին, N-ը՝ մոտակա ավշային հանգույցներին, իսկ M-ը՝ մետաստազավորմանը։ Փուլավորման համակարգերը տարբեր են քաղցկեղի տեսակների համար։

Կենսամարկերային կամ մոլեկուլային հետազոտությունը փնտրում է ուռուցքում կամ արյան մեջ այնպիսի հատկանիշներ, որոնք կարող են օգնել հստակեցնել ախտորոշումը, գնահատել հիվանդության հնարավոր վարքը, ընտրել բուժման տարբերակներ կամ պարզել կլինիկական փորձարկման համապատասխանությունը։ Ամեն հետազոտություն չէ, որ հարմար է յուրաքանչյուր ուռուցքի համար։

Պինդ ուռուցքները և կլինիկական փորձարկումները

Կլինիկական փորձարկումները կարող են ուսումնասիրել նոր դեղեր, դեղերի համակցություններ, միջամտություններ, սարքեր, ճառագայթային մոտեցումներ, աջակցող խնամք, զննման կամ ախտորոշման մեթոդներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդունել մեկ տեսակի ուռուցք, ընդհանուր կենսամարկեր ունեցող մի քանի տեսակներ կամ հիվանդության որոշակի փուլում գտնվող մարդկանց։ Համապատասխանությունը կարող է կախված լինել նաև նախորդ բուժումներից, լաբորատոր արդյունքներից, օրգանների աշխատանքից, տարիքից, ներկա առողջական վիճակից և արձանագրության այլ պահանջներից։

Փորձարկմամբ հետաքրքրվելը չի նշանակում, որ մասնակցությունն ավտոմատ է կամ փորձարարական բուժման արդյունավետությունն ապացուցված է։ Սքրինինգը հաստատում է, թե արդյոք անձը համապատասխանում է ուսումնասիրության չափանիշներին։ Տեղեկացված համաձայնության գործընթացը պետք է բացատրի ուսումնասիրության նպատակը, ընթացակարգերը, ժամանակացույցը, հնարավոր ռիսկերն ու օգուտները, այլընտրանքները, գաղտնիության պաշտպանությունը, ծախսերը և կապի անձանց։ Մասնակցությունը կամավոր է։

Հարցեր հետազոտական թիմին

• Ո՞րն է ուռուցքի ճշգրիտ տեսակը, փուլը և աստիճանը։
• Այս ուսումնասիրության համար կենսամարկերային հետազոտություն պե՞տք է։
• Ի՞նչ բուժումներ կամ միջամտություններ են ուսումնասիրվում։
• Ի՞նչ այցեր, պատկերային հետազոտություններ, բիոպսիաներ կամ արյան քննություններ են պահանջվում։
• Որո՞նք են հայտնի և հնարավոր ռիսկերն ու օգուտները։
• Ի՞նչ ստանդարտ բուժման տարբերակներ կան փորձարկումից դուրս։
• Ո՞ր ծախսերն են հոգում ուսումնասիրությունը, ապահովագրությունը կամ մասնակիցը։
• Ո՞ւմ պետք է դիմել ախտանիշների կամ անհետաձգելի մտահոգությունների դեպքում։

Վստահելի աղբյուրներ

• Քաղցկեղի ազգային ինստիտուտ․ պինդ ուռուցքի սահմանում
• Քաղցկեղի ազգային ինստիտուտ․ ինչպես է ախտորոշվում քաղցկեղը
• Քաղցկեղի ազգային ինստիտուտ․ քաղցկեղի փուլավորում

Այս հոդվածը տրամադրում է ընդհանուր կրթական տեղեկություն և չի հանդիսանում բժշկական խորհրդատվություն, ախտորոշում կամ կոնկրետ ուսումնասիրության հասանելիության հաստատում։ Ձեր անհատական իրավիճակի մասին խոսեք բուժաշխատողի և հետազոտական թիմի հետ։ Բժշկական արտակարգ իրավիճակի դեպքում զանգահարեք 911։